NEN 7510 stelt strenge eisen aan informatiebeveiliging in de zorg. Ontdek hoe je AI implementeert die volledig voldoet aan deze norm en tegelijk echte waarde toevoegt.
De zorgsector staat op een keerpunt. Kunstmatige intelligentie biedt ongekende mogelijkheden om de kwaliteit van zorg te verbeteren, administratieve lasten te verlichten en wachtlijsten te verkorten. Maar de zorg is ook een sector waar de gevolgen van een datalek rampzalig kunnen zijn. Medische gegevens behoren tot de meest gevoelige informatie die er bestaat. Daarom is NEN 7510 niet zomaar een richtlijn, het is de hoeksteen van informatiebeveiliging in de Nederlandse gezondheidszorg.
In dit artikel laten we zien hoe zorginstellingen AI kunnen implementeren die volledig voldoet aan NEN 7510, zonder concessies te doen aan innovatie of patientveiligheid.
De gezondheidszorg is niet zomaar een sector als het gaat om digitalisering. Er zijn fundamentele redenen waarom AI-implementatie hier extra zorgvuldigheid vraagt:
Gevoeligheid van gezondheidsgegevens. Medische dossiers bevatten informatie over diagnoses, behandelingen, medicijngebruik en psychische gezondheid. Een datalek met deze informatie kan levenslange gevolgen hebben voor patienten: van discriminatie bij verzekeringen tot stigmatisering in hun sociale omgeving.
Levenskritische beslissingen. Waar AI in retail een fout productadvies geeft, kan een fout in de zorg leiden tot verkeerde behandelbeslissingen. De lat voor betrouwbaarheid en transparantie ligt daarom aanzienlijk hoger.
Complexe regelgeving. Naast de AVG/GDPR moet de zorgsector voldoen aan NEN 7510, de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), en binnenkort de EU AI Act met specifieke bepalingen voor hoog-risico AI in de zorg.
Vertrouwensrelatie arts-patient. Het medisch beroepsgeheim is een pijler van de gezondheidszorg. Patienten moeten erop kunnen vertrouwen dat hun informatie veilig is, ook wanneer AI-systemen worden ingezet.
NEN 7510 is de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg. Het is gebaseerd op ISO 27001, maar specifiek aangevuld met eisen die relevant zijn voor de gezondheidszorg. Sinds 2017 is NEN 7510 verplicht voor alle organisaties die gezondheidsinformatie verwerken.
De norm omvat drie pijlers:
AI-systemen verwerken, analyseren en genereren informatie. Daarmee vallen ze volledig onder de scope van NEN 7510. Concreet betekent dit:
Risicoanalyse (NEN 7510, hoofdstuk 6). Voor elk AI-systeem moet een risicoanalyse worden uitgevoerd. Welke gegevens verwerkt het systeem? Wat zijn de dreigingen? Wat is de impact van een incident? Deze analyse vormt de basis voor alle beveiligingsmaatregelen.
Toegangsbeheer (NEN 7510, hoofdstuk 9). Wie heeft toegang tot het AI-systeem en de onderliggende data? Toegang moet worden verleend op basis van het need-to-know principe. Multifactor-authenticatie is essentieel. Toegangsrechten moeten periodiek worden gereviewed.
Logging en monitoring (NEN 7510, hoofdstuk 12). Alle toegang tot het AI-systeem moet worden gelogd. Wie heeft wanneer welke data opgevraagd of gewijzigd? Logs moeten minimaal 5 jaar worden bewaard en mogen niet door gebruikers worden aangepast.
Incidentmanagement (NEN 7510, hoofdstuk 16). Er moet een procedure zijn voor het afhandelen van beveiligingsincidenten met AI-systemen. Denk aan dataleaks, foutieve AI-output die leidt tot verkeerde beslissingen, of ongeautoriseerde toegang.
Een van de meest onderschatte risicos bij AI in de zorg is data residency. Veel populaire AI-tools verwerken data op servers buiten de EU, wat op gespannen voet staat met zowel de AVG als NEN 7510.
De meest robuuste aanpak is het gebruik van een private AI-omgeving die draait binnen je eigen infrastructuur of een NEN 7510-gecertificeerde cloud. Hiermee voorkom je dat patientgegevens ooit je eigen beheerde omgeving verlaten.
Bij CleverTech adviseren we zorginstellingen om te kiezen voor AI-oplossingen die:
In de zorgsector is het bijhouden van een volledig audit trail niet optioneel maar een harde eis. Voor AI-systemen betekent dit:
NEN 7510 schrijft voor dat audit logs minimaal 5 jaar bewaard moeten worden. Voor medische dossiers geldt de WGBO-bewaartermijn van 20 jaar. Als AI-output onderdeel wordt van het medisch dossier, geldt ook daarvoor de langere bewaartermijn.
Logs moeten zodanig zijn opgeslagen dat ze niet achteraf gewijzigd kunnen worden. Gebruik technieken zoals write-once storage, hashchains of blockchain-achtige mechanismen om de integriteit van audit trails te waarborgen.
Privacy-by-design is een kernprincipe van zowel de AVG als NEN 7510. Voor AI in de zorg betekent dit dat privacybescherming niet achteraf wordt toegevoegd, maar vanaf het begin in het ontwerp zit.
Dataminimalisatie. Gebruik alleen de gegevens die strikt noodzakelijk zijn. Als een AI-systeem afspraken plant, heeft het geen toegang nodig tot medische dossiers. Als een AI triage ondersteunt, heeft het geen naam en adres nodig.
Pseudonimisering. Vervang identificerende gegevens door pseudoniemen waar mogelijk. Een AI-model dat trends analyseert heeft geen echte namen nodig.
Doelbinding. Verzamelde gegevens mogen alleen worden gebruikt voor het specifieke doel waarvoor ze zijn verzameld. Data verzameld voor afspraakplanning mag niet worden hergebruikt voor marketingdoeleinden.
Toegangsbeperking. Implementeer role-based access control (RBAC). Een receptionist heeft andere AI-functies nodig dan een specialist. Beperk toegang tot het strikt noodzakelijke.
Gebruik deze checklist bij het implementeren van AI in uw zorginstelling:
ZorgGroep Rivierenland, een fictieve maar realistische zorggroep met drie locaties in het rivierengebied, wilde AI inzetten voor twee doeleinden: het automatiseren van afspraakplanning en het ondersteunen van triage bij telefonische contacten.
De uitdaging: De zorggroep verwerkte dagelijks 200 telefoontjes. Assistentes besteedden 70% van hun tijd aan planning en eenvoudige vragen. Tegelijk liepen wachttijden op en nam de druk op het personeel toe.
De aanpak: In samenwerking met een NEN 7510-gecertificeerde AI-partner werd een gefaseerd implementatietraject opgezet:
Het resultaat: Na drie maanden werd 65% van de afspraken via de AI-chatbot ingepland. De wachttijd voor telefonisch contact daalde van 8 naar 2 minuten. En cruciaal: nul beveiligingsincidenten dankzij de NEN 7510-compliant opzet.
Met de inwerkingtreding van de EU AI Act worden AI-systemen in de zorg geclassificeerd als hoog-risico. Dit betekent aanvullende verplichtingen:
Zorginstellingen die nu NEN 7510-compliant AI implementeren, leggen een solide basis voor toekomstige AI Act-compliance.
Wil je weten hoe jouw zorginstelling AI kan implementeren binnen de kaders van NEN 7510? Vraag een gratis [AI-scan](/gratis AI-scan) aan en we brengen samen de mogelijkheden in kaart. Lees ook onze complete gids over AI in de Zorg voor meer praktische toepassingen.
Sarah Chen is Lead AI Architect bij CleverTech met meer dan 10 jaar ervaring in het ontwerpen en implementeren van AI-systemen voor enterprise klanten. Ze is gespecialiseerd in AI-agents, machine learning architecturen en schaalbare AI-oplossingen. Sarah heeft een achtergrond in computerwetenschappen en heeft bij verschillende tech-bedrijven gewerkt voordat ze bij CleverTech kwam. Ze schrijft regelmatig over AI-transformatie en de praktische toepassing van AI-agents in bedrijfsomgevingen.
Meer over AI Security
AI-tools verbieden? Dan gebruiken medewerkers het via privé-accounts - met nog meer risico. Ontdek het CleverTech 4-Layer AI Security Model voor veilig AI-gebruik zonder dataleaks.
Private AI kost €500-5000 per maand. Een gemiddelde data breach: €87.000. Ontdek waarom een eigen AI-omgeving geen luxe is, maar een noodzaak voor bedrijven die AI serieus willen inzetten.
ChatGPT Teams, Enterprise, chat history uit - is dat genoeg voor veilig zakelijk gebruik? We analyseerden de OpenAI terms, GDPR-implicaties en werkelijke datastromen. Hier zijn de 4 risico's die jouw advocaat waarschijnlijk mist.
Artikelen die dezelfde themas behandelen
Praktijkvoorbeelden die aansluiten bij dit onderwerp
Benieuwd wat AI voor jouw bedrijf kan betekenen?
Start je gratis AI-scanOntvang wekelijks praktische AI-inzichten direct in je inbox. Geen spam, alleen waardevolle content.
Ontvang GRATIS bij aanmelding: AI Implementatie Checklist voor MKB
In een kort gesprek bespreken we jouw situatie en laten we zien welke processen het meeste opleveren als je ze automatiseert. Geen verplichtingen.
Al 40+ bedrijven besparen tijd en kosten met onze oplossingen.
